Pernah perasan battery health telefon atau laptop anda semakin menurun selepas beberapa lama digunakan?

Pada awalnya mungkin tertera 100%, tetapi selepas berbulan-bulan atau bertahun-tahun, angka tersebut boleh turun kepada 90%, 80% atau lebih rendah. Ini sebenarnya perkara yang normal bagi kebanyakan bateri lithium-ion yang digunakan pada telefon, laptop dan peranti elektronik moden.

Bateri memang tidak direka untuk mengekalkan kapasiti asalnya selama-lamanya. Selepas digunakan dan dicas berulang kali, kapasiti maksimum bateri akan berkurang secara beransur-ansur.

1. Charge cycle

Salah satu faktor utama ialah charge cycle atau kitaran pengecasan.

Satu cycle tidak semestinya bermaksud anda memasang pengecas sekali. Ia lebih kepada jumlah penggunaan bateri yang terkumpul bersamaan 100% kapasiti.

Sebagai contoh, jika anda menggunakan 50% bateri hari ini dan mengecasnya semula, kemudian menggunakan 50% lagi pada hari berikutnya, penggunaan tersebut secara keseluruhannya bersamaan kira-kira satu charge cycle.

Semakin banyak cycle yang dilalui, semakin banyak bateri mengalami proses penuaan dan kapasiti maksimumnya boleh berkurang.

2. Haba boleh mempercepatkan penuaan bateri

Haba merupakan antara perkara yang kurang baik untuk bateri lithium-ion.

Suhu tinggi boleh mempercepatkan proses penuaan kimia dalam bateri. Sebab itu peranti yang kerap berada dalam keadaan terlalu panas, contohnya ketika menjalankan tugas berat atau digunakan dalam persekitaran yang panas, boleh mengalami kemerosotan bateri dengan lebih cepat.

Bukan sekadar suhu persekitaran, haba daripada komponen dalaman seperti CPU dan GPU juga boleh menjadi faktor pada sesetengah peranti.

3. Penggunaan intensif

Aktiviti seperti gaming, rendering video atau menjalankan aplikasi berat boleh menggunakan tenaga yang banyak dalam tempoh yang singkat.

Penggunaan seperti ini juga boleh menyebabkan peranti menghasilkan lebih banyak haba. Jadi, bukan semata-mata kerana bateri digunakan dengan cepat, tetapi gabungan penggunaan tinggi dan suhu yang meningkat boleh memberi kesan kepada jangka hayat bateri dalam jangka panjang.

Walau bagaimanapun, menggunakan laptop atau telefon untuk tugas berat tidak bermaksud bateri akan terus rosak. Bateri memang direka untuk digunakan. Yang penting ialah mengelakkan keadaan terlalu panas secara berterusan.

4. Bateri memang akan menua

Selain penggunaan, bateri lithium-ion juga mengalami apa yang dipanggil chemical ageing atau penuaan kimia.

Proses ini berlaku secara semula jadi dari masa ke masa. Maksudnya, walaupun anda menjaga peranti dengan baik, kapasiti bateri tetap boleh menurun selepas tempoh penggunaan yang panjang.

Sebab itu battery health yang semakin rendah tidak semestinya bermaksud bateri tersebut rosak.

Battery health lebih kepada gambaran tentang kapasiti maksimum bateri berbanding ketika bateri masih baharu.

Jadi, bagaimana nak jaga battery health?

Tiada cara untuk menghentikan proses penuaan bateri sepenuhnya, tetapi anda boleh membantu mengurangkan tekanan terhadap bateri.

Antaranya ialah elakkan peranti daripada terlalu panas, pastikan pengudaraan baik dan gunakan pengecas serta kabel yang sesuai dan berkualiti untuk peranti tersebut.

Jika peranti mempunyai ciri seperti optimized charging atau battery charging limit, ciri tersebut juga boleh membantu menguruskan pengecasan dengan lebih baik bergantung kepada cara anda menggunakan peranti.

Pada akhirnya, battery health yang menurun adalah sebahagian daripada proses normal penuaan bateri. Jadi, jangan terlalu risau hanya kerana angka tersebut tidak lagi menunjukkan 100%.

Yang lebih penting ialah keadaan sebenar bateri. Jika bateri mula cepat habis, peranti mati secara tiba-tiba, terlalu panas atau bateri mengembung, itu barulah tanda yang wajar diberi perhatian dan mungkin memerlukan pemeriksaan atau penggantian bateri.