Jika anda pernah melihat proses memasang CPU atau melakukan maintenance PC, mungkin anda pernah nampak bahan seperti pes yang diletakkan di atas CPU sebelum heatsink dipasang.

Bahan tersebut ialah thermal paste.

Walaupun jumlahnya kecil dan mungkin nampak tidak begitu penting, thermal paste sebenarnya memainkan peranan dalam membantu sistem penyejukan CPU dan GPU memindahkan haba dengan lebih berkesan.

Apa Yang Thermal Paste Sebenarnya Buat?

Apabila CPU atau GPU bekerja, ia menghasilkan haba. Haba tersebut perlu dipindahkan keluar daripada cip dan disalurkan kepada heatsink atau sistem cooling supaya suhu dapat dikawal.

Masalahnya, permukaan CPU dan heatsink tidak benar-benar sempurna. Walaupun kelihatan rata dengan mata kasar, terdapat ketidaksempurnaan mikroskopik pada kedua-dua permukaan.

Jika kedua-duanya diletakkan terus antara satu sama lain, ruang kecil tersebut boleh terperangkap dengan udara.

Udara merupakan pengalir haba yang kurang baik berbanding bahan thermal interface yang direka untuk tujuan ini.

Thermal paste membantu mengisi ruang mikroskopik tersebut dan meningkatkan sentuhan terma antara cip dengan heatsink.

Dengan kata mudah, thermal paste membantu haba bergerak dari CPU atau GPU ke heatsink dengan lebih baik.

Adakah Thermal Paste Itu Yang Menyejukkan CPU?

Sebenarnya, thermal paste bukanlah komponen yang “menyejukkan” CPU dengan sendirinya.

Fungsi utamanya ialah membantu pemindahan haba.

Selepas haba dipindahkan daripada CPU ke heatsink, heatsink dan kipas atau sistem cooling akan membantu membuang haba tersebut.

Sebab itu, thermal paste hanyalah salah satu bahagian daripada keseluruhan sistem penyejukan.

CPU yang mempunyai cooler yang baik masih memerlukan thermal interface yang dipasang dengan betul untuk mendapatkan pemindahan haba yang baik.

Kenapa Jumlah Thermal Paste Penting?

Lebih banyak thermal paste tidak semestinya bermaksud suhu akan menjadi lebih rendah.

Apa yang penting ialah memastikan permukaan antara cip dan heatsink mendapat liputan yang sesuai tanpa menggunakan jumlah yang berlebihan.

Kaedah pemasangan juga boleh berbeza mengikut jenis CPU, heatsink dan thermal paste yang digunakan.

Sebab itu, apabila melakukan pemasangan atau maintenance, ikut kaedah yang sesuai untuk hardware tersebut.

Bila Thermal Paste Perlu Diganti?

Thermal paste boleh mengalami perubahan sifat selepas digunakan untuk tempoh yang lama, bergantung kepada jenis thermal paste dan keadaan operasi.

Apabila melakukan maintenance pada PC, thermal paste mungkin diperiksa atau diganti jika terdapat sebab yang munasabah.

Sebagai contoh, jika suhu CPU menjadi lebih tinggi daripada biasa dan sistem cooling serta faktor lain telah diperiksa, keadaan thermal interface boleh menjadi salah satu perkara yang perlu dipertimbangkan.

Namun, thermal paste tidak semestinya perlu diganti secara kerap hanya kerana komputer sudah digunakan untuk tempoh tertentu.

Thermal Paste Untuk CPU dan GPU

Konsep yang sama turut digunakan pada GPU.

GPU menghasilkan haba ketika menjalankan tugas berat seperti gaming, rendering atau kerja grafik. Haba tersebut perlu dipindahkan kepada sistem heatsink dan cooling pada kad grafik.

Dalam laptop pula, sistem penyejukan biasanya lebih kompleks kerana CPU dan GPU berkongsi ruang yang terhad. Selain thermal paste, sesetengah laptop juga menggunakan thermal pad atau bahan thermal interface lain pada komponen tertentu.

Kesimpulan

Thermal paste mungkin hanya kelihatan seperti sedikit pes di antara CPU dan heatsink, tetapi ia mempunyai fungsi penting dalam sistem penyejukan.

Ia membantu mengurangkan ruang udara mikroskopik antara permukaan cip dan heatsink supaya haba dapat dipindahkan dengan lebih berkesan.

Jadi, apabila anda melihat seseorang melakukan maintenance PC dan menggantikan thermal paste, ia bukan sekadar “tukar pes”.

Ia merupakan sebahagian daripada penjagaan sistem cooling supaya pemindahan haba antara cip dan heatsink kekal baik.

Benda kecil, tetapi penting dalam sistem penyejukan komputer. 🌡️💻